DIAGNOZOWANIE NIEDOMAGAŃ TURBOSPRĘŻARKI
   
PRAWIDŁOWE URUCHOMIENIE TURBOSPRĘŻARKI  

Obecnie prawie wszystkie samochody ciężarowe oraz wiele osobowych mają stosowane turbosprężarki. Urządzenia te upowszechniają się coraz szybciej i w coraz większej ilości, głównie ze względu na coraz ostrzejsze normy dotyczące wielkości emisji szkodliwych substancji w gazach spalinowych wydalanych przez silniki. Tak więc styczność z nimi ma coraz częściej przeciętny użytkownik samochodu, który do tej pory nawet nie bardzo wiedział na jakiej zasadzie to urządzenie działa

W związku z tym eksploatacja samochodu z silnikiem doładowanym turbosprężarką nie wymaga ze strony jego użytkownika jakiegoś specjalnego sposobu traktowania go. Należy jednak jedynie rygorystycznie przestrzegać wymaganych przez producenta terminów i zakresów okresowych przeglądów, nawet jeśli upłynęła już gwarancja.

Bardzo ważną rzeczą jest również zaniechanie, do czasu naprawy, eksploatacji samochodu, w którym nastąpiła awaria silnika lub w którym silnik jest technicznie zużyty w dużym stopniu. Każda turbosprężarka posiada dynamiczne uszczelnienia typu labiryntowego, które są bardzo wrażliwe na podwyższony poziom nadciśnienia w skrzyni korbowej silnika (wtedy olej smarujący łożyska turbosprężarki ma bardzo utrudniony lub nawet wręcz uniemożliwiony swobodny spływ do miski oleju). Tak więc każda sytuacja, w której zbyt wiele spalin przedostaje się z komór spalania do skrzyni korbowej i układ odpowietrzający nie jest w stanie ich odprowadzić, skutkuje natychmiastowym wyciekiem oleju z turbosprężarki do kolektora ssącego i układu wydechowego. Na dłuższą metę sytuacja taka prowadzi do bardzo poważnej awarii lub nawet do zniszczenia turbosprężarki.

Istotny wpływ na żywotność turbosprężarki ma szczelność układu doprowadzania powietrza do silnika (włączając w to intercooler). Nawet niewielkie nieszczelności w tym układzie powodują, poza spadkiem mocy silnika, rozbiegiwanie się układu wirującego turbosprężarki (ponieważ w przewodach spada ciśnienie powietrza). To powoduje przedostawanie się oleju do kolektora ssącego i pogarsza smarowanie łożysk.

Duże znaczenie ma stosowanie właściwego oleju silnikowego. W silniku turbodoładowanym olej nie tylko smaruje łożyska turbosprężarki, ale także jest podstawowym czynnikiem ją chłodzącym (dość rzadko spotyka się turbosprężarki chłodzone dodatkowo płynem chłodzącym silnik). Tak więc w takim silniku olej poddany jest dużo większym obciążeniom cieplnym i mechanicznym (wyższe ciśnienia w komorze spalania). Z tego powodu zaleca się stosowanie olejów o lepkości SAE 15W/40 i wyższej, jedynie w nowych silnikach można stosować 10W/40. Bardzo dobrze jeśli olej jest syntetyczny, ale oleje w tej klasie lepkości są trudno w Polsce osiągalne, często więc pozostaje do wyboru jedynie olej mineralny renomowanego producenta.

Poniżej podajemy 10 dobrych rad, które ułatwią każdemu kierowcy poprawną eksploatację samochodu doładowanego turbosprężarką.

ZOBACZ 10 RAD POMOCNYCH W EKSPLOATACJI TWOJEJ TURBOSPRĘŻARKI

Nigdy nie eksploatuj silnika, jeżeli turbosprężarka nienormalnie hałasuje lub masz podejrzenie, że uległa awarii, ponieważ może to doprowadzić do całkowitego zniszczenia silnika.

Najczęstsze uszkodzenia turbosprężarki są spowodowane:

1. Obcymi ciałami w zasysanym powietrzu i spalinach

Uszkodzenia te są wyraźnie widoczne na kole kompresora w postaci wyłamanych łopatek (dość duże obce ciała, np. kawałki gumy, metalu, tworzyw sztucznych) lub zniszczonych krawędzi natarcia (cząsteczki kwarcu - piasek w źle przefiltrowanym powietrzu). Na kole turbiny uszkodzenia te objawiają się wygięciem lub wyłamaniem końcówek łopatek (fragmenty prowadnic zaworowych, zaworów, gniazd zaworowych, pierścieni tłokowych, tłoków, świec płomieniowych itd.). Jest bardzo ważnym, aby układ filtrowania powietrza i kolektor wydechowy wraz z głowicą były dokładnie sprawdzone przed zamontowaniem turbosprężarki. Nie wolno próbować prostować łopatek, ponieważ i tak ulegną uszkodzeniu w trakcie dalszej eksploatacji. Nie można użytkować turbosprężarki z uszkodzonymi łopatkami, ponieważ niewyważenie układu wirującego nimi spowodowane szybko będzie skutkować jeszcze poważniejszą awarii turbosprężarki.


2. Zanieczyszczeniami w oleju silnikowym

Uszkodzenia te objawiają się głębokimi rysami na powierzchniach łożysk, wałka i obudowy środkowej turbosprężarki, aby tego uniknąć, olej i filtr oleju powinny być dobrej jakości i regularnie wymieniane podczas przeglądów oraz przed montażem turbosprężarki. Najczęściej uszkodzenia te są spowodowane:

  • zanieczyszczonym, zniszczonym albo złej jakości filtrem oleju,
  • obcymi ciałami w oleju, które dostały się do niego w czasie przeglądu,
  • produktami naturalnego zużycia silnika,
  • złym działaniem zaworu obejściowego filtra oleju,
  • złej jakości, łatwo koksującym olejem

3. Chwilowym opóźnieniem w doprowadzeniu oleju
(np. w trakcie rozruchu długo nie uruchamianego silnika)

Chwilowa przerwa w dostarczeniu oleju (4 do 5 sekund) powoduje wytarcie i przypalenie powierzchni łożysk. Jest to najczęściej rezultatem uruchomienia silnika:

  • po wymianie turbosprężarki bez napełnienia przewodów olejowych olejem,
  • po wymianie oleju i filtra oleju,
  • po długim okresie nieużytkowania,
  • po zastosowaniu niewłaściwej procedury jego uruchomienia, szczególnie w warunkach bardzo niskiej temperatury,
  • ze zbyt niskim ciśnieniem oleju spowodowanym złym działaniem układu smarowania,
  • z zanieczyszczonym olejem, np. glikolem lub paliwem,
  • zbyt pochylonego, np. na nierówności terenu.

4. Niedostateczną ilością oleju
(zbyt małym przepływem masowym)

Chwilowa przerwa w dostarczeniu oleju (4 do 5 sekund) powoduje wytarcie i przypalenie powierzchni łożysk. Jest to najczęściej rezultatem uruchomienia silnika:

  • po wymianie turbosprężarki bez napełnienia przewodów olejowych olejem,
  • po wymianie oleju i filtra oleju,
  • po długim okresie nieużytkowania,
  • po zastosowaniu niewłaściwej procedury jego uruchomienia, szczególnie w warunkach bardzo niskiej temperatury,
  • ze zbyt niskim ciśnieniem oleju spowodowanym złym działaniem układu smarowania,
  • z zanieczyszczonym olejem, np. glikolem lub paliwem,
  • zbyt pochylonego, np. na nierówności terenu.

5. Przegrzaniem

Niewychłodzenie turbosprężarki po tym, kiedy intensywnie ładowała silnik, skutkuje odkładaniem się w jej wnętrzu skoksowanego oleju, dlatego zaleca się pozostawienie silnika na obrotach biegu jałowego w przeciągu 2 do 3 minut przed jego wyłączeniem. Przechodzenie ciepła od strony turbiny do obudowy środkowej powoduje koksowanie oleju i korozję systemu łożyskowania. Zniszczenia dotyczą również uszczelnienia labiryntowego i zablokowania przepływu oleju w wewnętrznych kanałach olejowych turbosprężarki.

Przyczyny przegrzania są najczęściej następujące:

  • zablokowany (zatkany) filtr powietrza,
  • wyłączenie przegrzanego silnika,
  • stosowanie niskiej jakości oleju silnikowego,
  • zbyt rzadkie (niezgodne z zaleceniami producenta silnika) przeglądy,
  • uchodzenie powietrza pomiędzy turbosprężarką i silnikiem oraz spalin pomiędzy silnikiem i turbosprężarką,
  • źle wyregulowana pompa wtryskowa i wtryskiwacze,
  • stosowanie oleju opałowego, który mając wyższą temperaturę spalania dopala się w kolektorze wydechowym i w obudowie turbiny,
  • zastosowanie niewłaściwej obudowy turbiny,
  • niedostateczna ilość oleju (zbyt mały przepływ masowy).

COŚ DLA PROFESJONALISTÓW

© Copyright 2005 TURBO s.c. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Design & hosting: ID4 SC