|  Obecnie prawie wszystkie samochody ciężarowe oraz
wiele osobowych mają stosowane turbosprężarki. Urządzenia te upowszechniają
się coraz szybciej i w coraz większej ilości, głównie ze względu
na coraz ostrzejsze normy dotyczące wielkości emisji szkodliwych
substancji w gazach spalinowych wydalanych przez silniki. Tak więc
styczność z nimi ma coraz częściej przeciętny użytkownik samochodu,
który do tej pory nawet nie bardzo wiedział na jakiej zasadzie to
urządzenie działa
W związku z tym eksploatacja samochodu z silnikiem doładowanym turbosprężarką
nie wymaga ze strony jego użytkownika jakiegoś specjalnego sposobu
traktowania go. Należy jednak jedynie rygorystycznie przestrzegać
wymaganych przez producenta terminów i zakresów okresowych przeglądów,
nawet jeśli upłynęła już gwarancja.
Bardzo ważną rzeczą jest również zaniechanie, do czasu naprawy,
eksploatacji samochodu, w którym nastąpiła awaria silnika lub w którym
silnik jest technicznie zużyty w dużym stopniu. Każda turbosprężarka
posiada dynamiczne uszczelnienia typu labiryntowego, które są bardzo
wrażliwe na podwyższony poziom nadciśnienia w skrzyni korbowej silnika
(wtedy olej smarujący łożyska turbosprężarki ma bardzo utrudniony
lub nawet wręcz uniemożliwiony swobodny spływ do miski oleju). Tak
więc każda sytuacja, w której zbyt wiele spalin przedostaje się z
komór spalania do skrzyni korbowej i układ odpowietrzający nie jest
w stanie ich odprowadzić, skutkuje natychmiastowym wyciekiem oleju
z turbosprężarki do kolektora ssącego i układu wydechowego. Na dłuższą
metę sytuacja taka prowadzi do bardzo poważnej awarii lub nawet do
zniszczenia turbosprężarki.
Istotny wpływ na żywotność turbosprężarki ma szczelność układu doprowadzania
powietrza do silnika (włączając w to intercooler). Nawet niewielkie
nieszczelności w tym układzie powodują, poza spadkiem mocy silnika,
rozbiegiwanie się układu wirującego turbosprężarki (ponieważ w przewodach
spada ciśnienie powietrza). To powoduje przedostawanie się oleju
do kolektora ssącego i pogarsza smarowanie łożysk.
Duże znaczenie ma stosowanie właściwego oleju silnikowego. W silniku
turbodoładowanym olej nie tylko smaruje łożyska turbosprężarki, ale
także jest podstawowym czynnikiem ją chłodzącym (dość rzadko spotyka
się turbosprężarki chłodzone dodatkowo płynem chłodzącym silnik).
Tak więc w takim silniku olej poddany jest dużo większym obciążeniom
cieplnym i mechanicznym (wyższe ciśnienia w komorze spalania). Z
tego powodu zaleca się stosowanie olejów o lepkości SAE 15W/40 i
wyższej, jedynie w nowych silnikach można stosować 10W/40. Bardzo
dobrze jeśli olej jest syntetyczny, ale oleje w tej klasie lepkości
są trudno w Polsce osiągalne, często więc pozostaje do wyboru jedynie
olej mineralny renomowanego producenta.
Poniżej podajemy 10 dobrych rad, które ułatwią każdemu kierowcy
poprawną eksploatację samochodu doładowanego turbosprężarką.
ZOBACZ 10 RAD
POMOCNYCH W EKSPLOATACJI TWOJEJ TURBOSPRĘŻARKI
Nigdy nie eksploatuj silnika, jeżeli turbosprężarka nienormalnie
hałasuje lub masz podejrzenie, że uległa awarii, ponieważ może to
doprowadzić do całkowitego zniszczenia silnika.
Najczęstsze uszkodzenia turbosprężarki są spowodowane:
  |
| 1. Obcymi ciałami w zasysanym powietrzu
i spalinach |
|
Uszkodzenia te są wyraźnie widoczne na kole kompresora
w postaci wyłamanych łopatek (dość duże obce ciała, np.
kawałki gumy, metalu, tworzyw sztucznych) lub zniszczonych
krawędzi natarcia (cząsteczki kwarcu - piasek w źle przefiltrowanym
powietrzu). Na kole turbiny uszkodzenia te objawiają się
wygięciem lub wyłamaniem końcówek łopatek (fragmenty prowadnic
zaworowych, zaworów, gniazd zaworowych, pierścieni tłokowych,
tłoków, świec płomieniowych itd.). Jest bardzo ważnym,
aby układ filtrowania powietrza i kolektor wydechowy wraz
z głowicą były dokładnie sprawdzone przed zamontowaniem
turbosprężarki. Nie wolno próbować prostować łopatek, ponieważ
i tak ulegną uszkodzeniu w trakcie dalszej eksploatacji.
Nie można użytkować turbosprężarki z uszkodzonymi łopatkami,
ponieważ niewyważenie układu wirującego nimi spowodowane
szybko będzie skutkować jeszcze poważniejszą awarii turbosprężarki. |
|
|
  |
| 2. Zanieczyszczeniami w oleju silnikowym |
|
Uszkodzenia te objawiają się głębokimi rysami
na powierzchniach łożysk, wałka i obudowy środkowej turbosprężarki,
aby tego uniknąć, olej i filtr oleju powinny być dobrej
jakości i regularnie wymieniane podczas przeglądów oraz
przed montażem turbosprężarki. Najczęściej uszkodzenia
te są spowodowane:
- zanieczyszczonym, zniszczonym albo złej jakości filtrem
oleju,
- obcymi ciałami w oleju, które dostały się do niego
w czasie przeglądu,
- produktami naturalnego zużycia
silnika,
- złym działaniem zaworu obejściowego filtra
oleju,
- złej jakości, łatwo koksującym olejem
|
|
|
  |
3. Chwilowym opóźnieniem w doprowadzeniu
oleju
(np. w trakcie rozruchu długo nie uruchamianego silnika) |
|
Chwilowa przerwa w dostarczeniu oleju (4
do 5 sekund) powoduje wytarcie i przypalenie powierzchni
łożysk. Jest to najczęściej rezultatem uruchomienia silnika:
- po wymianie turbosprężarki bez napełnienia przewodów
olejowych olejem,
- po wymianie oleju i filtra oleju,
- po długim okresie
nieużytkowania,
- po zastosowaniu niewłaściwej procedury
jego uruchomienia, szczególnie w warunkach bardzo niskiej
temperatury,
- ze zbyt niskim ciśnieniem oleju spowodowanym
złym działaniem układu smarowania,
- z zanieczyszczonym
olejem, np. glikolem lub paliwem,
- zbyt pochylonego,
np. na nierówności terenu.
|
|
|
  |
4. Niedostateczną ilością oleju
(zbyt
małym przepływem masowym) |
|
Chwilowa przerwa w dostarczeniu oleju (4
do 5 sekund) powoduje wytarcie i przypalenie powierzchni
łożysk. Jest to najczęściej rezultatem uruchomienia silnika:
- po wymianie turbosprężarki bez napełnienia przewodów
olejowych olejem,
- po wymianie oleju i filtra oleju,
- po długim okresie nieużytkowania,
- po zastosowaniu niewłaściwej procedury jego uruchomienia,
szczególnie w warunkach bardzo niskiej temperatury,
- ze zbyt niskim ciśnieniem oleju spowodowanym złym działaniem
układu smarowania,
- z zanieczyszczonym olejem, np. glikolem lub paliwem,
- zbyt pochylonego, np. na nierówności terenu.
|
|
|
  |
| 5. Przegrzaniem |
|
Niewychłodzenie turbosprężarki po tym, kiedy
intensywnie ładowała silnik, skutkuje odkładaniem się w
jej wnętrzu skoksowanego oleju, dlatego zaleca się pozostawienie
silnika na obrotach biegu jałowego w przeciągu 2 do 3 minut
przed jego wyłączeniem. Przechodzenie ciepła od strony
turbiny do obudowy środkowej powoduje koksowanie oleju
i korozję systemu łożyskowania. Zniszczenia dotyczą również
uszczelnienia labiryntowego i zablokowania przepływu oleju
w wewnętrznych kanałach olejowych turbosprężarki.
Przyczyny przegrzania są najczęściej następujące:
- zablokowany (zatkany) filtr powietrza,
- wyłączenie
przegrzanego silnika,
- stosowanie niskiej jakości
oleju silnikowego,
- zbyt rzadkie (niezgodne z zaleceniami
producenta silnika) przeglądy,
- uchodzenie powietrza
pomiędzy turbosprężarką i silnikiem oraz spalin pomiędzy
silnikiem
i turbosprężarką,
- źle wyregulowana pompa wtryskowa
i wtryskiwacze,
- stosowanie oleju opałowego, który
mając wyższą temperaturę spalania dopala się w kolektorze
wydechowym i w obudowie
turbiny,
- zastosowanie niewłaściwej
obudowy turbiny,
- niedostateczna ilość oleju (zbyt
mały przepływ masowy).
|
|
COŚ DLA PROFESJONALISTÓW
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
